Od 25 lipca do 8 sierpnia 2026 roku Amsterdam po raz pierwszy będzie gospodarzem WorldPride, międzynarodowego spotkania światowego ruchu Pride. Wydarzenie zbiega się z dwiema rocznicami: 25-leciem równości małżeńskiej w Holandii oraz 30-leciem pierwszej Canal Parade. Podczas gdy wydarzenia Pride na świecie często wyrastały z marszów protestacyjnych na rzecz równych praw i przeciw dyskryminacji, Amsterdam wypracował własną, rozpoznawalną formę: paradę na wodzie.

Za kolorowymi łodziami, wypełnionymi kanałami i świąteczną atmosferą kryje się historia walki, widoczności i zmian. Przed WorldPride Amsterdam OUTtv w trzech częściach przygląda się historii, kontekstowi i znaczeniu wydarzenia. Ta trzecia i ostatnia część pokazuje, co temat UNITY oznacza dla Amsterdamu oraz jak program tworzy przestrzeń dla spotkania, praw człowieka, protestu i świętowania.

UNITY nie jest czymś oczywistym

Po trzydziestu latach, w których Pride Amsterdam stało się międzynarodowym symbolem widoczności na wodzie, oraz po kolejnych edycjach WorldPride, które w każdym mieście zyskiwały nową formę i znaczenie, w 2026 roku po raz pierwszy gospodarzem zostaje sam Amsterdam. Pod hasłem UNITY spotykają się te dwie historie. W centrum są tolerancja, więź i miłość: różni ludzie i społeczności wspólnie zajmują przestrzeń, nie tracąc własnej tożsamości.

Idea ta powraca również w oprawie wizualnej wydarzenia. Wzory między innymi z Holandii, karaibskiej części Królestwa, Indonezji, Maroka i Turcji tworzą razem rodzaj kalejdoskopu. Każdy kształt pozostaje rozpoznawalny, a jednocześnie staje się częścią większej całości. UNITY nie oznacza więc, że różnice mają zniknąć. Temat nabiera znaczenia właśnie wtedy, gdy odmienne pochodzenie, tożsamości i doświadczenia mogą być widoczne obok siebie.

Amsterdam wydaje się naturalnym gospodarzem. W mieście żyją osoby reprezentujące ponad 180 narodowości, a w 2001 roku zawarto tu pierwsze na świecie prawnie uznane małżeństwa par tej samej płci. Reputacja Amsterdamu jako miasta wolnego i tolerancyjnego nie jest jednak metą. Badanie zdrowia młodzieży wykazało, że mniej młodych mieszkańców Amsterdamu uważa za oczywiste, iż dwie osoby tej samej płci mogą się w sobie zakochać. Artyści drag nadal spotykają się z kpinami, dyskryminacją i przemocą. Dlatego szczególne znaczenie miało powitanie drag queens i drag kings przez szefa policji Petera Hollę podczas protestacyjnej imprezy High Heels Hurray.

Oficjalne otwarcie również przyciągnie uwagę całego kraju. Królowa Máxima otworzy WorldPride w sobotę 25 lipca w Vondelpark. Wcześniej odwiedzi między innymi Sport Pride i Youth Pride oraz porozmawia z przedstawicielami społeczności. Jej obecność podkreśla, jak widoczne stało się Pride. Jednocześnie oficjalne uznanie nie zmienia tego, ile pracy wciąż potrzeba, aby wolność i bezpieczeństwo były naprawdę oczywiste dla wszystkich.

Dwa tygodnie, dwa marsze

Program łączy znany charakter amsterdamskiego Pride z międzynarodowym wymiarem WorldPride. Pride Walk otworzy wydarzenie 25 lipca trasą z placu Dam do Vondelpark. Tam program będzie kontynuowany w Pride Park, gdzie znajdzie się miejsce między innymi na sport, działania dla młodzieży, informacje, spotkania i występy.

Tydzień później, w sobotę 1 sierpnia, Canal Parade wróci na kanały. Łodzie popłyną z Oosterdok przez Nieuwe Herengracht, Amstel i Prinsengracht do Westerdok. W centrum ponownie znajdzie się więc forma, dzięki której Amsterdam zyskał międzynarodową rozpoznawalność: widoczność na wodzie, w samym sercu miasta.

W drugim tygodniu ciężar programu przesunie się w stronę międzynarodowych gości i organizacji. Od 4 do 8 sierpnia Museumplein stanie się sercem WorldPride Village. Odbędą się tam bezpłatne wydarzenia oraz koncerty wymagające biletu. Finałowy tydzień otworzy UNITY Concert z udziałem takich artystów jak Beth Ditto, Billy Porter i Joss Stone.

Jednocześnie polityczne znaczenie WorldPride otrzyma własną scenę. Od 5 do 7 sierpnia aktywiści, organizatorzy Pride, eksperci i organizacje spotkają się w Beurs van Berlage na Human Rights Conference. Konferencja skupi się na czterech głównych tematach: prawach i zarządzaniu, zdrowiu i dobrostanie, dziedzictwie i kulturze oraz zasobach i przywództwie.

WorldPride March zakończy wydarzenie 8 sierpnia. Uczestnicy zbiorą się w Martin Luther Kingpark, a następnie przejdą na Museumplein. Podczas marszu niesione będą także flagi krajów, w których homoseksualność wciąż podlega karze. W ten sposób widoczny staje się dystans między Amsterdamem, gdzie Pride otwarcie przechodzi przez miasto, a miejscami, w których taka sama widoczność może oznaczać osobiste ryzyko.

Program obejmuje ponadto setki wydarzeń kulturalnych, społecznych i rozrywkowych dla różnych części społeczności. Aktualne godziny, lokalizacje, informacje o dostępności i warunki biletowe można znaleźć na oficjalnej stronie WorldPride Amsterdam.

Obietnica światowej sceny

Pierwsza część serii pokazała, jak Amsterdam rozwinął własną formę Pride. Druga opowiadała o tym, jak mała sieć organizatorów stała się światową sceną, która w każdym mieście zmieniała kształt. Podczas WorldPride Amsterdam 2026 te dwie historie łączą się.

Organizacja WorldPride oznacza więcej niż stworzenie miejsca na wielkie święto. Wymaga również, by miasto zrobiło przestrzeń dla osób mniej widocznych w społeczności LGBTQIA+, dla aktywistów, którzy nie mogą bezpiecznie mówić we własnym kraju, oraz dla gości, dla których udział nie jest z założenia dostępny.

Na tym polega prawdziwa odpowiedzialność związana z UNITY. Jedność nie powstaje przez wygładzanie różnic, lecz wtedy, gdy osoby o różnych doświadczeniach mogą stanąć obok siebie i mieć wpływ. Gdy 8 sierpnia na Museumplein zabrzmi ostatnia muzyka, znaczenia WorldPride nie określi więc wyłącznie to, co świętował Amsterdam. Równie ważne będzie to, które więzi przetrwają i które głosy pozostaną słyszalne.

Chcesz dowiedzieć się, jak OUTtv wspiera WorldPride Amsterdam 2026? Odwiedź OUTtv w WorldPride Village na Museumplein i dowiedz się więcej.