Een jongen die op school vertelt dat hij verliefd is op een andere jongen. Twee meisjes die hand in hand lopen. Hoe vanzelfsprekend vinden jonge Europeanen dat? Een nieuw Nederlands onderzoek maakt die vraag urgent: tussen 2021 en 2025 daalde de positieve houding tegenover homoseksualiteit onder scholieren sterk. Bij jongens in het voortgezet onderwijs ging die van 40 naar 22 procent. Maar hoe verhoudt dat zich tot de rest van Europa? [1]
De Rainbow Map 2026 van ILGA-Europe, gepubliceerd op 12 mei, biedt een vertrekpunt. De kaart vergelijkt de wetten en het beleid voor lhbtqia+ personen in 49 landen. Spanje staat dit jaar bovenaan. Toch zegt die eerste plaats weinig over een gesprek in een Spaanse klas of vriendengroep. Volgens onderzoek van Ipsos uit 2025 steunt iets meer dan de helft van de Spaanse generatie Z het idee dat lhbtqia+ personen openlijk zichzelf kunnen zijn. Onder oudere Spanjaarden is die steun groter. [2], [3]
Het Verenigd Koninkrijk laat zien dat een lagere plek op de kaart niet automatisch samengaat met minder acceptatie onder jongeren. Het land staat op plaats 22, een stuk lager dan Spanje. Toch vindt volgens een Brits onderzoek uit 2025 een ruime meerderheid van de jongeren van 16 tot 29 jaar het goed voor de samenleving dat stellen van hetzelfde geslacht kunnen trouwen. De Britse score op de Rainbow Map omvat bovendien veel meer onderwerpen dan alleen de rechten van homo’s en lesbiennes. [2], [4]
Ook Duitsland staat relatief hoog op die kaart: met 70 procent neemt het land plaats zeven in. Een jongerenstudie uit 2024 laat zien dat de grote meerderheid geen bezwaar heeft tegen homoseksuele buren. Dat is een positief teken, al zegt één vraag nog niet alles over acceptatie in het dagelijks leven. [2], [5]
De kijk op gezinnen biedt een ander perspectief. In Zweden vond in 2024 een meerderheid van de jongeren dat stellen van hetzelfde geslacht net zo goed ouders kunnen zijn als heteroseksuele stellen. De steun was echter lager dan bij een eerdere meting. [6]
Zelfs binnen één land kunnen opvattingen verschillen tussen jongens en meisjes. Een Noors onderzoek uit 2026 laat zien dat jonge vrouwen duidelijk vaker dan jonge mannen zeggen dat de rechten van lhbtqia+ personen bij hun waarden passen. [7]
Die kloof tussen jonge vrouwen en mannen is ook in Polen zichtbaar. Daar staat bovendien de acceptatie onder jongeren onder druk. Volgens onderzoek onder Poolse scholieren daalde de acceptatie van lhbtqia+ personen tussen 2021 en 2025 van 61 naar 45 procent. Meisjes staan vaker positief tegenover homo’s, lesbiennes en andere lhbtqia+ personen dan jongens. Polen staat op plaats 39 van de Rainbow Map, met een score van 22 procent voor wetten en beleid. [2], [8]
Een volledig en actueel beeld van heel Europa schetsen is lastig. Onderzoeken richten zich op verschillende onderwerpen, zoals openlijk jezelf zijn, trouwen of ouderschap. Bovendien zijn niet voor elk land recente gegevens over jongeren beschikbaar. Wat de onderzoeken samen zichtbaar maken, is dat goede wetten en dagelijkse acceptatie elk aandacht nodig hebben. Daarom blijft het belangrijk om jongeren zelf te vragen hoe zij over homoseksualiteit denken.
